Στον πωλητή
Με τα πολλά βρήκες το διαμέρισμα που ήθελες. Ώρα να μιλήσεις με τον πωλητή/κατασκευαστή.
- Υπάρχουν κάποιοι φωστήρες οι οποίοι έχουν υπογράψει αποκλειστική συμφωνία με κάποιο μεσιτικό γραφείο. Δηλ. έχουν “χάσει” το δικαίωμα να μιλήσουν απευθείας με κάποιον πελάτη κ εσύ πρέπει υποχρεωτικά να πας μέσω μεσίτη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται (βλ. 4). Σε αυτήν την περίπτωση, άντε γεια! (εκτό εάν είσαι υπεράνω χρημάτων, οπότε πάσο).
- Εάν η πολυκατοικία φαίνεται ωραία αλλά είναι ακόμα γιαπί (κ άρα δεν ξέρεις τι υλικά/δουλειά θα βάλει τελικά), πριν πας να τον βρεις στο γραφείο του, ζήτησε να δεις κάποιες άλλες πολυκατοικίες του στη γύρω περιοχή. Γενικά, ο κάθε κατασκευαστής κινείται σε 2-3 περιοχές κ χρησιμοποιεί τους ίδιους υπεργολάβους (σοβατζήδες, πλακάκια, έπιπλα κουζίνας,…). Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι περισσότερες πολ/κίες του ίδιου εργολάβου να μοιάζουν εσωτερικά μεταξύ τους σε υλικά κ δουλειά.
- Η συζήτηση μεταξύ αγοραστή/πωλητή είναι προσωπική υπόθεση του καθενός, ανάλογα πόσο έχει λέγειν κ πόσο γάτος είναι ο πωλητής. Από τη μικρή μου εμπειρία έχω καταλήξει ότι πρώτα πρέπει να βλέπεις το ολοκληρωμένο πακέτο κ μετά να συζητάς για τιμή. Τι εννοώ; Θυμήσου ότι δεν αγοράζεις μόνο ένα διαμέρισμα στον όροφο Χ, αλλά μαζί πάρκιγκ κ αποθήκη. Σε καμία πολυκατοικία δεν είναι ίδια όλα τα πάρκιγκ κ όλες οι αποθήκες. Κάποιο είναι μπροστά σε κολώνα, κάποιο είναι πιο άνετο, κάποια αποθήκη είναι πιο στενή κλπ. Κάποιες φορές ο κατασκευαστής έχει προαποφασίσει από πριν ότι το πάρκιγκ/αποθήκη Χ πάνε πακέτο με το διαμέρισμα Ψ. Εάν αυτό είναι γραμμένο στον κανονισμό της πολυκατοικίας, τότε δεν μπορείς να κάνεις κ πολλά πράγματα. Εάν όχι, τότε μπορεί να είσαι λιγότερο ή περισσότερο ελεύθερος να διαλέξεις ποια θες. Πίστεψέ με, είναι σημαντικό, καθώς μπορεί να κάνει τη διαφορά κάθε φορά που ξεπαρκάρεις ή κατεβάζεις τα χαλιά κάτω. Ο πωλητής έχει συμφέρον να κρατήσει τα καλά πάρκιγκ/αποθήκες για το τέλος, να τα κάνει πακέτο μετα διαμερίσματα που πουλιούνται πιο δύσκολα (πρώτος, προτελευταίος), ώστε να γίνουν πιο ελκυστικά. Σε αυτήν την περίπτωση, εάν είσαι από τους πρώτους, παίζει να σου προωθήσει τον “κατηφέ” (σε εμένα αυτό έκανε). Είναι καλό ως τακτική πρώτα να το παίξεις βαρύ πεπόνι κ να διαλέξεις τι θες κ μετά να πεις “ας μιλήσουμε τώρα για την τιμή”. Εάν ξεκινήσεις συζητώντας για την έκπτωση δεν έχει κανένα κίνητρο να σου δώσει κάτι καλό. Διαφορετικά, τον έχεις ήδη δεσμεύσει κ από εκεί κ μετά εξαρτάται από το πόσο πολύ θέλει να πουλήσει.
- Μια άλλη πολύ σημαντική ερώτηση ΠΡΙΝ μιλήσεις για τιμη είναι να ξεκαθαρίσεις πως ό,τι πείτε περιλαμβάνει τις παροχές, δηλ. ΔΕΗ κ ΕΥΔΑΠ. Εάν περιλαμβάνει κ αέριο (αν έχει ο δρόμος) ακόμα καλύτερα. Αυτά κοστίζουν κάποιες λίγες 1000ς ε κ είναι κρίμα να σου προκύψει τελευταία στιγμή, επειδή δεν έκανες καλή συνεννόηση. Ό,τι περιλαμβάνεται (ή όχι) πρέπει να αναφέρεται στο συμβόλαιο.
- Κάτι άλλο επίσης σημαντικό να ξεκαθαρίσεις είναι ότι η τιμή που συμφωνείτε είναι για το σπίτι στην τελική του μορφή με όλα μέσα (πόρτες ασφαλείας, παράθυρα, κλπ) χωρίς έξτρα. Μπορεί να ακούγεται γελοίο, αλλά να πώς έχει η κατάσταση: βάσει νόμου ένα σπιτι για να είναι κατοικήσιμο πρέπει να έχει κάποια ελάχιστα χαρακτηριστικά, όπως πόρτες, παράθυρα, τουαλέττα, θέρμανση, κλπ. Πουθενά δε λέει ότι η πόρτα πρέπει να είναι ασφαλείας, τα τζάμια διπλά, το μπάνιο με τζακούζι. Υπάρχουν, λοιπόν, γερολαδάδες οι οποίοι σου ρίχνουν μία μικρή τιμή στην αρχή να τσιμπήσεις κ μετά σε αρχίζουν “αυτό έξτρα, εκείνο έξτρα” κ η τιμή ανεβαίνει τελευταία στιγμή.
- Όταν έρθει η ώρα να συζητήσεις για την τιμή, θυμήσου ότι είναι δύσκολη περίοδος για τους κατασκευαστές. Η ζήτηση έχει πέσει κατακόρυφα κ αρκετοί από αυτούς, ιδίως οι πιο μικροί, αντιμετωπίζουν πρόβλημα ρευστότητας. Έχε στο μυαλό σου πόσο πάνε τα διαμερίσματα στη γύρω περιοχή σε αντίστοιχο όροφο κ επιδίωξε έκπτωση στην τιμή που θα σου πει ώστε να βγει αρκετά φθηνότερο το τετραγωνικό. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, καθώς μία χαμηλή τιμή αγοράς μικραίνει το ποσό του δανείου (προφανώς!) κ μειώνει τον κίνδυνο να το υποτιμήσει ο μηχανικός της τράπεζας κ να σε κάνει να τρέχεις. Είναι καλό να μην κοιτάς το απόλυτο ποσό, αλλά την τιμή ανά τετραγωνικό. Με αυτήν θα βγει το δάνειο, με αυτήν πρέπει να συγκρίνεις κ εσύ.
- Πηγαίνοντας στο γραφείο του κατ/στή ζήτησε όπωσδηποτε να δεις κατόψεις του ορόφου που σε ενδιαφέρει, καθώς κ του γκαράζ κ της αποθήκης. Δες προσεκτικά πόσοι κ πού είναι οι ημιυπαίθριοι, καθώς κ τις διαστάσεις του πάρκιγκ. Είναι όλα όπως τα νόμιζες ή σου τα περιγράψανε; Μην ξεκινήσεις να συζητάς σοβαρά (κ εννοείται να δώσεις προκαταβολή) πριν δεις αυτά. Ένα απλό παράδειγμα που συνέβη σε γνωστή μου: Το σπίτι ήταν ~70 τ.μ. με τα 15 να είναι ημιυπαίθριοι, αλλά στα συμβόλαια ήταν μόλις 25!!! Πώς γίνεται αυτό; Ο τύπος είχε κλείσει κ τα μπαλκόνια! Προφανώς για ένα τέτοια σπίτι κανείς δε σου δίνει δάνειο, ενώ μετά θα πρέπει να βρεις έναν πιο αφελή από εσένα για να το πουλήσεις. Δες κ τη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας για χιλιοστά (είναι μοιρασμένα δίκαια ανάμεσα στα διαμερίσματα;) κ όρους χρήσης (πάρκιγκ, ταράτσα,…). Μήπως αναφέρει ότι έχει δικαίωμα να βάλει π.χ. κεραία κινητής τηλ/νίας στην ταράτσα; (λέμε τώρα!) Πάρε αντίγραφα από όλα. Δε χρειάζεται να πω πως τα αντίγραφα θα είναι από τη σφραγισμένη άδεια κ όχι από όποια σχέδιο θέλει, ε;
- Όλα πήγαν καλά με τη συζήτηση κ τα βρήκατε. Είναι η ώρα να κλείσεις το σπίτι με μία προκαταβολή. ΔΕΝ αγοράζεις αυτκίνητο, οπότε δεν παίζει το “50% μπροστά”. Η αγορά σπιτιού είναι φοβερά σύνθετη υπόθεση (θα το έχεις καταλάβει ως τώρα!) κ ένα σωρό πράγματα μπορούν να πάνε στραβά, από τα δάνειο μέχρι τους τίτλους του ακινήτου. Για κανένα λόγο, λοιπόν, μη δώσεις παραπάνω από μία συμβολική προκαταβολή (έως 1000ε), εκτός εάν έχεις απόλυτη εμπιστοσύνη στον πωλητή. Η προκαταβολή είναι μία συμβολική κίνηση. Εάν ο πωλητής επιμένει σε μεγάλη προκαταβολή, έχει κάποιο συμφέρον να σε “δέσει” να το αγοράσεις, οπότε να είσαι επιφυλακτικός. Είναι πολύ σημαντικό να ξεκαθαρίσεις με τι όρους δίνεται η προκαταβολή. Πόσον καιρό έχεις να κανονίσεις το δάνειο; Τι γίνεται εάν σου τύχει κάτι; Πώς δεσμεύεται ο πωλητής ότι δε θα το πουλήσει εν τω μεταξύ, οσο εσύ τρέχεις; Αυτό το τελευταίο είναι κ το πιο σημαντικό, καθώς κάλιστα μπορεί να βρει κάποιο κορόιδο που να του δίνει περισσότερα, να το πουλήσει σε αυτόν όσο εσύ είσαι στις τράπεζες κ να σου πει “πάρε την προκ/βολή κ άντε γεια!”. Το ιδανικό για εσένα θα ήταν το εξής: να πάτε σε 1 συμβολαιογράφο κ να κάνετε μία πράξη η οποία να λέει ότι “η προκ/βολη είναι για το τάδε σπίτι/πάρκιγκ/αποθήκη, με αυτήν την τιμή κ ισχύει για Χ μήνες. Εάν δε γίνει κάτι μέσα σε αυτό το διάστημα επιστρέφεται ακέραια. Στο διάστημα αυτό ο πωλητής δεν έχει το δικαίωμα να το πουλήσει σε άλλον”. Δυστυχώς, όμως, αυτό πιο εύκολα λέγεται παρά γίνεται. Οι κατασκευαστές φοροδιαφεύγουν περισσότερο από όλους κ δε θα ήθελαν να υπάρχουν επίσημα έγγραφα που να το αποδεικνύουν (ότι δηλ. τα σπίτια πουλιούνται πάνω από την αντικ/κη). Εάν ο κατ/στης δέχεται να το κάνει, πάντως, μη διστάσεις! Σε κάθε περίπτωση πάντως ποτέ δε δίνουμε λεφτά χωρίς αποδεικτικό (έστω κ απόδειξη είσπραξης) που να λέει επακριβώς το λόγο που τα δώσαμε.
- Σε περίπτωση που κάτι στραβώσει με το δάνειο κ δε βγαίνει για όλο το ποσό, δέχεται ό,τι περισσεύει να μπει με γραμμάτια; Αυτό είναι σπάνιο, αλλά όχι κ ασυνήθιστο, ιδίως τώρα που ακριβαίνουν τα δάνεια. Εάν μπουν γραμμάτια κ καθυστερήσεις, έχεις εγγυήσεις ότι θα τα κρατήσει κ δε θα τα “σπάσει”; Σπάσιμο ενός γραμματίου είναι να το δώσει σε τράπεζα ή κάποιον άλλο, για να πληρώσει εκείνον. Από εκεί που χρώσταγες σε κάποιο γνωστό σου, βρίσκεσαι να χρωστάς σε κάποιον άγνωστο ή τράπεζα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
- Ποια είναι η τιμή του διαμερίσματος σε σχέση με τους υπόλοιπους ορόφους; Σε κάθε πολ/κία, η τιμή το τετραγωνικό ανεβαίνει κατά ένα σταθερό ποσό όσο ανεβαίνει ο όροφος, δηλ. 3000/τ.μ. ο 1ος, 3200 ο 2ος, 3400 ο 3ος κλπ. Η τιμή που σου είπε για το διαμέρισμα που ρώτησες ακολουθεί αυτό τον κανόνα ή σου είπε απλώς μία τιμή που του ήρθε; Βάλε κάποιο γνωστό σου να διασταυρώσει τις τιμές. Με αυτόν τον τρόπο θα δεις κ αν η έκπτωση που σου έκανε είναι πραγματική ή σε “ψάρεψε” με μεγαλύτερη αρχική τιμή.
μαρθα είπε,
Ιουνίου 11, 2009 στο 10:32 πμ
γνωριζεις καποιον κατασκευαστη που να δεχεται γραμματια/ συνηθως ποιο ειναι το ποσο που ζητανε μπροστα μετρητοις/
perissos είπε,
Ιουνίου 12, 2009 στο 11:34 πμ
Καλημέρα, Μάρθα,
Γνωρίζω έναν (αυτόν που αγόρασα). Δε θα βάλω το όνομά του εδώ για να μη θεωρηθεί διαφήμιση.
Στην ερώτησή σου για το ποσό που πρέπει να δώσεις μετρητοίς, δνε υπάρχει κάποιος κανόνας. Θα μπορούσες να μη δώσεις κ τπτ παραπάνω από την αρχική προκαταβολή (π.χ. 1000ε) κ όλο το υπόλοιπο ποσό να βγει από το δάνειο (εάν έχεις μπορέσει να εξασφαλίσεις 100% χρηματοδότηση).
Προφανώς, εάν δεν μπορείς να πάρεις δάνειο για το 100% της αξίας, τα υπόλοιπα θα πρέπει να τα δώσεις μετρητά ή να σου κάνει διευκόλυνση με γραμμάτια. Χωρίς να είμαι στο μυαλό του κάθε κατασκευαστή, φαντάζομαι ότι θα βάζουν γραμμάτια ένα μικρό ποσοστό του ποσού κ όχι κάποιο μεγάλο.
Σκέψου κ μόνη σου: εάν κάποιος δεν έχει τα τυπικά εχέγγυα για να πάρει ένα δάνειο Χ ποσού, θα μπορέσει να ξεπληρώσει ΚΑΙ το δάνειο ΚΑΙ τα γραμμάτια;